सायबर गुन्हेगारीला आळा घालण्यासाठी आणि नागरिकांची आर्थिक फसवणूक रोखण्यासाठी लातूर जिल्हा पोलीस दलाच्या वतीने १ ऑक्टोबर २०२६ पासून संपूर्ण जिल्ह्यात सायबर जनजागृती मोहीम राबविण्यात येत आहे. या मोहिमेअंतर्गत आज पायाभूत सुविधा आणि पुरवठा साखळीच्या सुरक्षिततेच्या अनुषंगाने नागरिकांना मार्गदर्शन करण्यात येणार असून, विशेषतः अल्प पैशांच्या आमिषाने स्वतःचे बँक खाते इतरांना वापरण्यास देण्याच्या प्रकारांविरोधात जनजागृतीवर भर दिला जाणार आहे.
सायबर गुन्हेगार नागरिकांच्या बँक खात्यांचा वापर करून आर्थिक फसवणुकीतून मिळविलेली रक्कम हस्तांतरित करतात. यासाठी काही वेळा नागरिकांना कमिशन किंवा अल्प मोबदल्याचे आमिष दाखवून त्यांची बँक खाती, एटीएम कार्ड, पासबुक किंवा इंटरनेट बँकिंगची माहिती मिळवली जाते. अशा प्रकारे सायबर गुन्ह्यांत वापरल्या जाणाऱ्या खात्यांना ‘मनी म्युल’ (Money Mule) खाती असे संबोधले जाते.
अल्प मोबदल्याचे आमिष ठरू शकते कायदेशीर अडचणींचे कारण
अनेक नागरिकांना आपले बँक खाते इतर व्यक्तीला वापरण्यास दिल्यामुळे गंभीर परिणाम होऊ शकतात, याची पुरेशी जाणीव नसते. काही जण अल्प पैशांच्या मोबदल्यासाठी स्वतःचे बँक खाते इतरांना वापरण्यास देतात. मात्र, अशा खात्यांचा वापर सायबर फसवणुकीतून मिळालेली रक्कम जमा करण्यासाठी किंवा ती पुढे हस्तांतरित करण्यासाठी केला जाऊ शकतो.
अशा प्रकरणांमध्ये संबंधित बँक खात्याची चौकशी होऊ शकते. खात्यातील संशयास्पद व्यवहारांमुळे खातेधारकाला सायबर गुन्ह्याच्या तपासाला सामोरे जावे लागू शकते. परिस्थितीनुसार बँक खात्यावर निर्बंध येण्यासह कायदेशीर कारवाईलाही सामोरे जावे लागू शकते. त्यामुळे केवळ कमिशन किंवा अल्प मोबदल्याच्या आमिषाने स्वतःचे खाते इतरांना वापरण्यास देणे टाळणे आवश्यक आहे.
झोपडपट्टी व कामगार वस्त्यांमध्ये विशेष जनजागृती
या मोहिमेंतर्गत झोपडपट्टी परिसर, कामगार वस्त्या आणि आर्थिकदृष्ट्या असुरक्षित घटकांमध्ये विशेष जनजागृती करण्यात येणार आहे. नागरिकांना बँक खात्याशी संबंधित फसवणुकीचे प्रकार, अनोळखी व्यक्तींना खाते वापरण्यास दिल्याचे धोके, संशयास्पद आर्थिक व्यवहार ओळखण्याचे मार्ग आणि सायबर गुन्ह्यांपासून बचाव करण्यासाठी घ्यावयाची काळजी याबाबत समजावून सांगण्यात येणार आहे.
नागरिकांनी कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीला स्वतःचे बँक खाते, एटीएम कार्ड, पिन, ओटीपी किंवा इंटरनेट बँकिंगची माहिती देऊ नये. खात्यातील व्यवहारांसाठी कमिशन देण्याचे आमिष दाखवणाऱ्या व्यक्तींपासून सावध राहावे. आपल्या खात्यात अनोळखी रक्कम जमा झाल्यास ती स्वतःहून पुढे हस्तांतरित न करता तातडीने बँकेशी संपर्क साधावा, असे आवाहन करण्यात येत आहे.
सायबर सुरक्षिततेसाठी लातूर पोलिसांचे आवाहन
सायबर गुन्हेगारी ही केवळ एखाद्या व्यक्तीच्या आर्थिक नुकसानीपुरती मर्यादित नसून, अशा गुन्ह्यांमधून मिळणाऱ्या पैशांच्या हस्तांतरणासाठी बँक खात्यांचा गैरवापर झाल्यास व्यापक आर्थिक व्यवहारांच्या सुरक्षिततेवरही परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी जागरूक राहून कोणत्याही संशयास्पद आर्थिक व्यवहारात सहभागी होऊ नये.
पोलीस अधीक्षक अमोल तांबे यांच्या मार्गदर्शनाखाली लातूर जिल्हा पोलीस दलाकडून सायबर जनजागृती महिन्यांतर्गत विविध विषयांवर सातत्याने मार्गदर्शन केले जात आहे. नागरिकांनी सायबर गुन्हेगारीच्या पद्धती समजून घेऊन स्वतःची तसेच आपल्या कुटुंबाची आर्थिक सुरक्षितता जपावी आणि सायबर गुन्हेगारीला आळा घालण्यासाठी पोलिसांना सहकार्य करावे, असे आवाहन लातूर पोलीस दलाच्या वतीने करण्यात येत आहे.
लक्षात ठेवा : तुमचे बँक खाते, तुमची जबाबदारी! अल्प मोबदल्याच्या आमिषाने खाते इतरांना वापरण्यास देऊ नका.